Granty na badania naukowe

Grant naukowy NCN OPUS 9 nr 2015/17/B/HS5/00419 nt. Realizacja swobody przedsiębiorczości i swobody świadczenia usług na rynku wewnętrznym Unii Europejskiej w kontekście ochrony praw społecznych – kierownik projektu dr Joanna Ryszka.

Utworzenie wspólnego rynku (obecnie rynku wewnętrznego) stanowiło jeden z podstawowych celów integracji gospodarczej państw członkowskich dzisiejszej UE, począwszy od Europejskiej Wspólnoty Węgla i Stali. Obszar ten miał funkcjonować sprawnie i efektywnie, dzięki wyeliminowaniu przez państwa członkowskie krajowych ograniczeń w realizacji swobody przepływu towarów, osób, usług i kapitału, tworzących ten rynek. W ówczesnym prawodawstwie wspólnotowym nie poświęcano większej uwagi problematyce ochrony praw podstawowych, w tym praw społecznych. Prawa te traktowano generalnie jako uzasadnione ograniczenie swobód rynku wewnętrznego. Skutkiem utrzymania takiej sytuacji prawnej mogła okazać się wręcz niechęć obywateli UE do integracji gospodarczej w tym obszarze, z uwagi na poczucie niskiego poziomu ochrony praw społecznych przysługujących im na mocy postanowień konstytucyjnych, czy wynikających z zobowiązań prawnomiędzynarodowych państw członkowskich. Wydawałoby się, że sytuacja powinna ulec poprawie z dniem wejścia w życie Traktatu z Lizbony, nadającego Karcie Praw Podstawowych moc prawnie wiążącą. Nadal jednak nie ma jasnych wskazówek co do sposobu rozwiązywania ewentualnych konfliktów na linii ochrona praw społecznych, a realizacja swobód rynku wewnętrznego. Chodzić tu będzie zasadniczo o dwie z czterech tworzących ten rynek swobód, a mianowicie swobodę przedsiębiorczości i i swobodę świadczenia usług. To ich realizacja wiąże się bowiem zasadniczo z często występującymi relacjami na linii pracownik-pracodawca, które to relacje nie zawsze mają wymiar pozytywny, tzn. w praktyce często dochodzi konfliktu interesów, a jednocześnie gwarantowanych im praw.

Zaproponowane badania naukowe miały prowadzić do określenia poziomu ochrony praw społecznych na rynku wewnętrznym i wypracowania ewentualnych rozwiązań dla jej wzmocnienia. W pierwszej kolejności, miały pozwolić na określenie relacji jakie mogą zachodzić między ochroną poszczególnych kategorii praw społecznych a realizacją swobody przedsiębiorczości i swobodą świadczenia usług. Celem było wykazanie, że niektóre z praw społecznych nie wywierają żadnego wpływu na realizację wspomnianych wyżej swobód, niektóre z nich wywierają wpływ pozytywny (wzmacniając tą realizację), a niektóre wpływ negatywny (wchodząc z tymi swobodami w kolizję). W drugiej kolejności, proponowane badania mają prowadzić do usystematyzowania i zaproponowania skutecznych rozwiązań w sytuacji wystąpienia kolizji w relacjach między ochroną praw społecznych, a realizacją wspomnianych wyżej swobód. W przypadku wystąpienia tego rodzaju kolizji ochrona praw społecznych nie powinna być traktowana jako uzasadnione ograniczenie swobody przedsiębiorczości i swobody świadczenia usług, ale raczej powinna korzystać z ochrony równoważnej względem tych swobód. Takie rozwiązanie będzie zgodne z międzynarodowymi standardami ochrony praw społecznych. Brak spójności prawa unijnego z regulacjami międzynarodowymi w tym obszarze powoduje bowiem brak pewności prawnej i uniemożliwia efektywną realizację wymiaru społecznego swobody przedsiębiorczości i świadczenia usług. Grozi także poniesieniem przez UE odpowiedzialności prawnomiędynarodowej, biorąc pod uwagę jej przyszłe, ewentualne przystąpienie do Europejskiej Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności (EKPC).

Efektem przeprowadzonych badań jest monografia pt. „Prawa społeczne pracowników a prawa pracodawców-przedsiębiorców na rynku wewnętrznym Unii Europejskiej”. Aktualnie ani w literaturze krajowej, ani w zagranicznej nie można odnaleźć publikacji kompleksowo odnoszącej się do próby konfrontacji praw społecznych pracownika z prawami przedsiębiorcy i usługodawcy na rynku wewnętrznym. Dostępne pozycje albo w sposób ogólny odnoszą się do problematyki ochrony praw podstawowych na rynku wewnętrznym, albo dotykają co prawda ochrony praw społecznych, ale tylko w odniesieniu do problematyki działań zbiorowych i „dumpingu socjalnego”. Pozycje te stanowiły punkt wyjścia do analizy pozostałych praw społecznych w kontekście wspomnianych wyżej relacji w ramach proponowanych badań. W efekcie prowadzone badania mają przyczynić się do uzupełnienia luki w tej dziedzinie prawa UE, mogąc z jednej strony prowadzić do zaproponowania wniosków de lege ferenda, a drugiej strony zwiększenia świadomości prawnej wspomnianych wyżej podmiotów. To dalej może przyczynić się do zwiększenia ich zaufania do instytucji rynku wewnętrznego, w tym także do zwiększenia poziomu identyfikowania się z samą Unią.

W celu szerszego zrozumienia przeprowadzonych badań, w poszczególnych załącznikach, zaprezentowano wykaz aktów prawnych oraz orzecznictwa TSUE związanych badaną tematyką, w tym ostatnim przypadku wraz z ich krótkim opisem przygotowanym przez studentów-członków Koła Naukowego Prawa Europejskiego, działającego przy Wydziale Prawa i Administracji Uniwersytetu Opolskiego.

{{aktualnosci1.tytul}}
brak zdjęcia

{{aktualnosci1.info | truncate:true:35:' ...'}}


{{planowane1.info | truncate:true:35:' ...'}}

Logo Uniwersystetu Opolskiego
ROK ZAŁOŻENIA

AD 1994

Copyright © 2018 Uniwersytet Opolski

Uniwersytet Opolski

Wydział Prawa i Administracji 
Katowicka 87a
45-060 Opole
Telefon: (+48) 77 452 75 00
Fax: (+48) 77 452 75 02
E-mail: wpia@uni.opole.pl

Czcionka

Zwiększ/Zmniejsz rozmiar